پیشگیری از عود بعد از ترک اعتیاد یعنی فرد پیش از روبهروشدن با وسوسه، تنش خانوادگی، دوستان مصرفکننده یا فشارهای زندگی، برای واکنش خود برنامه داشته باشد. قطع مصرف شروع مسیر است؛ اما حفظ بهبودی به پیگیری روانشناختی، نظم روزانه، حمایت خانواده، درمان مشکلات روانی و اقدام سریع هنگام ظاهرشدن نشانههای هشدار نیاز دارد.
عود معمولاً یک اتفاق کاملاً ناگهانی و بدون نشانه نیست. در بسیاری از افراد، تغییر خواب، گوشهگیری، قطع جلسات، پنهانکاری، افزایش تماس با افراد مرتبط با مصرف یا بیتفاوتشدن نسبت به برنامه بهبودی پیش از بازگشت به مصرف دیده میشود. شناسایی همین تغییرات میتواند فرصت مداخله زودهنگام ایجاد کند.
در مرکز ترک اعتیاد نور زندگی برنامه درمان فقط بر روزهای اقامت متمرکز نیست. روانشناس، روانپزشک، پزشک، حامی بهبودی و خانواده میتوانند در طراحی برنامهای نقش داشته باشند که پس از ترخیص نیز قابل اجرا باشد.
برای دریافت راهنمایی اولیه درباره وضعیت بیمار و هماهنگی برنامه پیشگیری از عود میتوانید با مدیریت مرکز تماس بگیرید.
مدیریت و هماهنگی: ۰۹۱۲۳۴۹۹۸۶۰
کارشناس دفتر: ۰۲۱-۷۷۱۸۱۶۷۲
عود اعتیاد چیست؟
عود به بازگشت دوباره به الگوی مصرف پس از یک دوره قطع یا کنترل مصرف گفته میشود. عود ممکن است با یک نوبت مصرف آغاز شود یا بهتدریج و پس از فاصلهگرفتن فرد از برنامه درمان شکل بگیرد. شدت آن، نوع ماده و خطرهای جسمی و روانی در همه افراد یکسان نیست.
بازگشت به مصرف را نباید نشانه «بیارادهبودن» یا اثبات بیفایدهبودن درمان دانست. این اتفاق نشان میدهد بخشی از برنامه بهبودی، شرایط زندگی یا درمان اختلالات همراه نیاز به بازبینی دارد. برخورد تحقیرآمیز معمولاً فرد را به پنهانکاری بیشتر سوق میدهد و فرصت کمک زودهنگام را کاهش میدهد.
با این حال، عادیسازی مصرف نیز درست نیست. هر بازگشت به مصرف باید جدی گرفته شود، زیرا پس از یک دوره پرهیز، تحمل بدن ممکن است کاهش یافته باشد. مصرف مقداری که فرد قبلاً تحمل میکرد، بهویژه در مواد افیونی، الکل یا داروهای آرامبخش، میتواند خطر مسمومیت و عوارض جدی ایجاد کند.
تفاوت وسوسه، لغزش و عود
این سه واژه گاهی بهجای یکدیگر استفاده میشوند، اما برای تصمیمگیری بهتر باید میان آنها تفاوت گذاشت.
| وضعیت | توضیح ساده | اقدام مناسب |
|---|---|---|
| وسوسه | فکر، میل یا کشش به مصرف بدون انجام مصرف | فاصلهگرفتن از محرک، تماس با فرد حمایتی و استفاده از برنامه مقابلهای |
| لغزش | یک نوبت یا دوره کوتاه مصرف پس از قطع مصرف | توقف سریع، اطلاعدادن به درمانگر و بازبینی برنامه بدون پنهانکاری |
| عود | بازگشت پایدارتر به الگوی قبلی مصرف یا ازدسترفتن کنترل | ارزیابی تخصصی، بررسی خطرهای جسمی و روانی و تنظیم دوباره مسیر درمان |
هر لغزش الزاماً به عود کامل تبدیل نمیشود. واکنش در ساعتها و روزهای نخست اهمیت زیادی دارد. اگر فرد پس از یک نوبت مصرف احساس شرم کند، موضوع را پنهان نگه دارد و جلسات را کنار بگذارد، احتمال ادامه مصرف بیشتر میشود.
در مقابل، اطلاع سریع به درمانگر، دورشدن از محیط مصرف، همراهی یک فرد قابل اعتماد و ارزیابی وضعیت میتواند از ادامه مسیر جلوگیری کند. هدف، حذف مسئولیت فرد نیست؛ هدف این است که مسئولیتپذیری با حمایت و اقدام عملی همراه شود.
چرا بعضی افراد پس از ترک دوباره مصرف میکنند؟
عود معمولاً یک علت واحد ندارد. ترکیبی از عوامل روانی، خانوادگی، اجتماعی و جسمی میتواند فرد را به مصرف نزدیک کند. شناخت عوامل شخصی مهمتر از تهیه یک فهرست عمومی است.
وسوسه و خاطره مصرف
مکانها، بوها، موسیقی، اشخاص، مسیرهای رفتوآمد یا حتی زمان خاصی از روز ممکن است خاطره مصرف را فعال کنند. فرد ممکن است تصور کند وسوسه به معنای شکست درمان است، در حالی که داشتن وسوسه با انجام مصرف یکسان نیست. مهم این است که برای زمان ظهور وسوسه برنامه عملی وجود داشته باشد.
اضطراب، افسردگی و بیخوابی
بعضی افراد پیش از اعتیاد نیز اضطراب، افسردگی یا مشکل خواب داشتهاند و برخی پس از قطع مصرف با این نشانهها روبهرو میشوند. اگر مشکل روانی درمان نشود، فرد ممکن است دوباره برای کاهش ناراحتی به مصرف پناه ببرد. ارزیابی روانپزشکی و روانشناختی کمک میکند این مسائل از برنامه پیشگیری از عود جدا نمانند.
تعارض خانوادگی و فشارهای روزمره
بازگشت به خانه همیشه آسان نیست. بدهی، بیکاری، اختلاف زناشویی، بیاعتمادی خانواده و انتظارهای غیرواقعی میتواند فشار زیادی ایجاد کند. برنامه پس از ترخیص باید برای مدیریت تعارض و تصمیمهای روزمره نیز راهکار داشته باشد.
ارتباط دوباره با محیط مصرف
بازگشت به جمع دوستان مصرفکننده، نگهداری شماره تماس فروشنده یا رفتوآمد به محلهای قبلی خطر را افزایش میدهد. گاهی فرد میگوید «فقط برای دیدن دوستانم میروم» یا «این بار میتوانم خودم را کنترل کنم». چنین تصمیمهایی باید پیش از اجرا با درمانگر یا حامی بررسی شوند.
بیبرنامگی پس از ترخیص
در مرکز اقامتی، زمان خواب، غذا، جلسه و فعالیت مشخص است. اگر فرد پس از ترخیص ناگهان با ساعتهای طولانی خالی روبهرو شود، وسوسه و بیحوصلگی میتواند بیشتر شود. مقاله برنامه روزانه مرکز ترک اعتیاد توضیح میدهد چرا تمرین نظم در دوره اقامت اهمیت دارد.
محرکهای عود را چگونه شناسایی کنیم؟
محرک هر عامل بیرونی یا درونی است که میل به مصرف را فعال یا کنترل رفتار را دشوار میکند. بهتر است محرکها در جلسه روانشناسی بهصورت مکتوب بررسی شوند. نوشتن جمله کلی «استرس باعث مصرف من میشود» کافی نیست؛ باید مشخص شود چه نوع استرسی، در چه زمان و با چه واکنشی خطر را افزایش میدهد.
محرکهای بیرونی
- دیدن دوستان یا هممصرفهای قدیمی
- رفتن به محلهای مرتبط با خرید یا مصرف
- دسترسی آسان به پول بدون برنامه
- تنش شدید در خانه یا محل کار
- دریافت پیام یا تماس از افراد مرتبط با مصرف
- حضور در مهمانی یا محیطی که ماده در آن وجود دارد
محرکهای درونی
- خشم، تنهایی، شرم یا احساس طردشدگی
- بیخوابی و خستگی طولانی
- اضطراب یا افت خلق
- اعتمادبهنفس بیش از اندازه و تصور کنترل کامل
- بیحوصلگی و نداشتن فعالیت روزانه
- فکرهایی مانند «فقط یک بار» یا «این ماده قبلی نیست»
برای هر محرک باید حداقل یک واکنش جایگزین نوشته شود. برای مثال، اگر تنش خانوادگی محرک اصلی است، خروج موقت از گفتوگو، تماس با درمانگر و ادامه بحث در زمان آرامتر میتواند بخشی از برنامه باشد. اگر دسترسی به پول خطر ایجاد میکند، مدیریت مالی توافقی و موقت ممکن است کمککننده باشد.
نشانههای هشدار پیش از عود
برخی متخصصان روند عود را به مرحلههای هیجانی، ذهنی و رفتاری تقسیم میکنند. این تقسیمبندی یک قانون ثابت برای همه نیست، اما به خانواده و فرد کمک میکند تغییرات زودتر دیده شوند.
مرحله هیجانی
در این مرحله ممکن است فرد هنوز به مصرف فکر نکند، اما رفتارهایی دیده شود که تحمل فشار را کاهش میدهند. بیخوابی، تحریکپذیری، قطع مراقبت از خود، انزوا، نرفتن به جلسه و نگفتن احساسات از نشانههای احتمالی هستند.
مرحله ذهنی
فکر مصرف پررنگتر میشود. فرد ممکن است خاطرات مثبت مصرف را مرور کند، پیامدهای منفی را کماهمیت بداند، با هممصرفهای قدیمی تماس بگیرد یا درباره امکان «مصرف کنترلشده» خیالپردازی کند. پنهانکردن این فکرها فرصت کمک را کمتر میکند.
مرحله رفتاری
فرد به محل مصرف نزدیک میشود، برای تهیه ماده برنامه میریزد یا دوباره مصرف میکند. در این مرحله باید علاوه بر مداخله روانشناختی، خطرهای جسمی و روانی نیز بررسی شوند. نوع ماده، مقدار مصرف، مصرف همزمان و وضعیت هوشیاری تعیین میکند آیا ارزیابی فوری پزشکی لازم است یا خیر.
برنامه پیشگیری از عود باید شامل چه بخشهایی باشد؟
برنامه مؤثر باید کوتاه، روشن و قابل اجرا باشد. فهرستی طولانی که فرد در زمان بحران نتواند آن را به یاد بیاورد، کاربرد محدودی دارد. بهتر است نسخهای از برنامه در اختیار فرد، یک عضو قابل اعتماد خانواده و درمانگر قرار گیرد.
۱. فهرست محرکهای شخصی
فرد باید سه تا پنج محرک اصلی خود را بشناسد. محرکها بهتر است دقیق و قابل مشاهده نوشته شوند؛ مانند «بعد از دعوا با همسر»، «شبهایی که کمتر از چهار ساعت خوابیدهام» یا «وقتی فرد خاصی تماس میگیرد».
۲. نشانههای هشدار فردی
خانواده و فرد باید بدانند چه تغییراتی معمولاً پیش از مصرف ظاهر میشود. قطع تماس با حامی، دیر آمدن به خانه، تغییر ناگهانی خواب، درخواست پول بدون توضیح و کنارگذاشتن جلسات میتواند برای یک فرد هشدار باشد؛ اما برای فرد دیگر معنای متفاوتی داشته باشد.
۳. اقدامهای فوری برای زمان وسوسه
برنامه باید مشخص کند فرد در ۳۰ دقیقه نخست چه میکند. ترک محیط پرخطر، تماس با درمانگر یا حامی، حضور در یک مکان امن، انجام فعالیت بدنی کوتاه یا صحبت با عضو مشخصی از خانواده میتواند در فهرست قرار گیرد.
۴. افراد قابل تماس
نام و شماره افرادی که در دسترساند باید از قبل مشخص باشد. بهتر است فقط به یک نفر تکیه نشود؛ زیرا ممکن است او در لحظه بحران پاسخگو نباشد. درمانگر، حامی، عضو خانواده و یک دوست سالم میتوانند شبکه تماس را تشکیل دهند.
۵. برنامه هفتگی
ساعت خواب و بیداری، کار، ورزش، جلسه، زمان خانواده و استراحت باید تا حد امکان مشخص باشد. برنامه بیش از اندازه فشرده نیز ممکن است خستهکننده باشد. هدف، ایجاد ساختار قابل ادامه است نه پرکردن اجباری همه ساعتها.
۶. درمان اختلالات همراه
اگر افسردگی، اضطراب، بیخوابی، اختلال دوقطبی، توهم یا مشکلات دیگر وجود دارد، درمان آنها باید بخشی از برنامه باشد. تغییر یا قطع خودسرانه داروهای روانپزشکی میتواند وضعیت فرد را ناپایدار کند.
۷. برنامه بحران
باید از قبل روشن باشد در صورت مصرف چه کسی مطلع میشود، فرد به کجا منتقل میشود و چه نشانههایی مراجعه فوری به اورژانس را ضروری میکند. تصمیمگیری در زمان آرامش از آشفتگی خانواده در بحران کم میکند.
مراقبت پس از ترخیص چگونه اجرا میشود؟
مراقبت پس از ترخیص یک تماس تشریفاتی نیست. برنامه باید بر اساس نوع ماده، سابقه عود، وضعیت روانی، شرایط خانواده و محیط زندگی تنظیم شود. فردی که چند بار عود کرده ممکن است به پیگیری فشردهتری نسبت به فردی با سابقه کوتاه مصرف نیاز داشته باشد.
جلسات روانشناسی، ارزیابی روانپزشکی در صورت نیاز، حمایت همتایان، آموزش خانواده و بررسی برنامه روزانه از اجزای احتمالی مراقبت پس از درمان هستند. نقش هر عضو تیم را میتوانید در صفحه تیم درمان اعتیاد نور زندگی مطالعه کنید.
برای بعضی افراد، برنامههای ساختاریافته رواندرمانی مناسباند. پروتکل درمان ماتریکس بر شناخت محرکها، مهارتهای مقابلهای، پیشگیری از عود و مشارکت خانواده تمرکز دارد و میتواند بر اساس ارزیابی متخصص در برنامه درمان برخی افراد قرار گیرد.
نمونه برنامه پیگیری پس از ترخیص
| بازه زمانی | تمرکز پیشنهادی | مواردی که بررسی میشود |
|---|---|---|
| روزهای نخست | تماس و ارزیابی نزدیکتر | خواب، وسوسه، دسترسی به ماده و محیط خانه |
| هفتههای ابتدایی | تثبیت برنامه روزانه و جلسات | حضور در جلسات، خلق، کار، ورزش و روابط خانوادگی |
| ماههای بعد | تقویت استقلال و مهارتها | مدیریت پول، شغل، تعارضها و موقعیتهای پرخطر |
| پس از ثبات نسبی | پیگیری متناسب با نیاز | نشانههای جدید، اهداف زندگی و حفظ شبکه حمایت |
فاصله و تعداد جلسات برای همه یکسان نیست. برنامه باید در صورت تغییر شغل، جدایی، سوگ، بیماری یا بازگشت وسوسه شدید دوباره بررسی شود.
نقش خانواده در پیشگیری از عود
خانواده میتواند منبع حمایت باشد، اما حمایت با کنترل دائمی یکسان نیست. جستوجوی مداوم تلفن، بازجویی، تحقیر یا یادآوری اشتباهات گذشته ممکن است رابطه را به میدان درگیری تبدیل کند. از طرف دیگر، پرداخت بدهیهای مرتبط با مصرف یا نادیدهگرفتن نشانههای روشن نیز حمایت محسوب نمیشود.
گفتوگوی مستقیم و بدون تحقیر
خانواده بهتر است درباره رفتار قابل مشاهده صحبت کند. جمله «سه جلسه را نرفتهای و دو شب نخوابیدهای، نگران شدهام» از جمله «تو دوباره همان آدم قبلی شدهای» دقیقتر و کمتنشتر است. هدف گفتوگو باید رسیدن به اقدام مشخص باشد.
مرزبندی روشن
قوانین مالی، رفتوآمد، حضور در جلسات و رفتار در خانه باید روشن و قابل اجرا باشند. تهدیدی که خانواده توان اجرای آن را ندارد، اعتماد را کمتر میکند. مرزها بهتر است با کمک مشاور خانواده تعیین شوند.
حمایت از درمان، نه پنهانکاری
اگر خانواده از لغزش باخبر شد، مخفیکردن موضوع از درمانگر به حفظ ظاهر کمک میکند نه به درمان. اطلاعات باید با حفظ احترام و محرمانگی در اختیار فرد مسئول قرار گیرد تا خطرها بررسی شوند.
مراقبت از اعضای خانواده
زندگی طولانی در کنار اعتیاد میتواند خانواده را خسته، مضطرب یا عصبانی کند. اعضای خانواده نیز ممکن است به مشاوره و حمایت نیاز داشته باشند. سلامت روان خانواده بخشی از محیط بهبودی است.
هنگام وسوسه شدید چه کار کنیم؟
وسوسه معمولاً شدت ثابتی ندارد و ممکن است مانند موج بالا برود و کاهش پیدا کند. در اوج وسوسه، بحث منطقی طولانی یا تصمیمگیری درباره آینده دشوار است. فرد باید روی چند اقدام ساده و فوری تمرکز کند.
- از محل، فرد یا وسیلهای که محرک مصرف است فاصله بگیرید.
- با درمانگر، حامی یا عضو مشخص شبکه حمایت تماس بگیرید.
- تنها نمانید و به محیط امن و بدون دسترسی به ماده بروید.
- تصمیم مصرف را به تعویق بیندازید و روی سی دقیقه آینده تمرکز کنید.
- آب بنوشید، غذای سبک بخورید و در صورت مناسببودن وضعیت جسمی کمی راه بروید.
- فکر «فقط یک بار» را بهعنوان نشانه هشدار ثبت کنید، نه یک تصمیم منطقی.
تکنیکهای آرامسازی ممکن است کمککننده باشند، اما جای تماس با متخصص را در وسوسه شدید یا وضعیت پرخطر نمیگیرند. اگر فرد چند روز نخوابیده، رفتار آشفته دارد، به خودآزاری فکر میکند یا دچار توهم و بدبینی شدید شده است، ارزیابی فوری لازم است.
اگر لغزش اتفاق افتاد چه کنیم؟
لغزش باید به اقدام سریع منجر شود، نه دعوا و پنهانکاری. ابتدا وضعیت هوشیاری، تنفس، نوع ماده و احتمال مصرف همزمان بررسی شود. اگر فرد بیهوش است، تنفس کند یا نامنظم دارد، تشنج کرده، درد قفسه سینه دارد یا احتمال مسمومیت وجود دارد، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
اگر وضعیت اورژانسی نیست، فرد نباید تنها بماند یا رانندگی کند. دسترسی او به ماده، پول و محیط مصرف باید با توافق و بدون درگیری فیزیکی محدود شود. سپس با درمانگر یا مرکز تماس گرفته شود تا نیاز به ارزیابی حضوری، بازگشت به برنامه اقامتی یا افزایش جلسات بررسی شود.
خانواده نباید با جملههایی مانند «همه زحمتها را خراب کردی» یا «دیگر هیچ امیدی نیست» واکنش نشان دهد. در عین حال، نباید مصرف را کوچک جلوه دهد. جملهای مانند «این اتفاق جدی است؛ همین امروز برای بررسی برنامه تماس میگیریم» هم مسئولانه است و هم تحقیرآمیز نیست.
پس از کنترل وضعیت، این پرسشها باید بررسی شوند:
- چه محرکی پیش از مصرف وجود داشت؟
- کدام نشانه هشدار دیده شد و نادیده ماند؟
- فرد با چه کسی تماس نگرفت؟
- دسترسی به ماده چگونه ممکن شد؟
- کدام بخش برنامه روزانه یا درمان قطع شده بود؟
- برای پیشگیری از تکرار چه تغییر مشخصی لازم است؟
نمودار مسیر مداخله پیش از عود کامل
خواب، خلق یا رفتار
تنش، تنهایی یا تماس پرخطر
درمانگر، حامی یا خانواده
رفتن به محیط امن
تغییر جلسه و مراقبت
این نمودار نشان میدهد بهترین زمان مداخله، پیش از بازگشت کامل به الگوی مصرف است. اگر خانواده تغییر رفتاری را زود ببیند و فرد نیز بدون ترس آن را بیان کند، امکان اقدام منظمتر بیشتر میشود.
اشتباهات رایج در پیشگیری از عود
تصور اینکه اقامت بهتنهایی کافی است
محیط اقامتی فرصت قطع ارتباط با ماده و شروع درمان را فراهم میکند، اما زندگی واقعی پس از ترخیص آغاز میشود. برنامهای که ادامه درمان و حمایت را مشخص نکرده باشد، ناقص است.
قطع جلسات پس از بهترشدن حال
بهبود خواب و خلق ممکن است فرد را به این نتیجه برساند که دیگر نیازی به پیگیری ندارد. کاهش یا پایان جلسات باید با نظر درمانگر و بر اساس ثبات واقعی انجام شود.
اعتمادبهنفس بیش از اندازه
جملههایی مانند «دیگر هیچ محرکی روی من اثر ندارد» یا «میتوانم کنار دوستان قبلی بنشینم» ممکن است نشانه نادیدهگرفتن خطر باشد. اعتمادبهنفس سالم با شناخت محدودیتها همراه است.
تمرکز خانواده فقط بر آزمایش
آزمایش میتواند در بعضی برنامهها ابزار کمکی باشد، اما جای گفتوگو، بررسی رفتار و پیگیری درمان را نمیگیرد. تبدیل خانه به فضای بازرسی مداوم ممکن است رابطه را تخریب کند.
تغییر خودسرانه دارو
قطع ناگهانی یا مصرف نامنظم داروهای روانپزشکی میتواند خواب، خلق و اضطراب را بههم بزند. هر تغییر باید با پزشک یا روانپزشک هماهنگ شود.
چه زمانی مراجعه دوباره به مرکز مطرح میشود؟
اگر مصرف دوباره ادامه یافته، فرد کنترل مقدار را از دست داده، چند ماده را همزمان مصرف میکند یا محیط خانه برای قطع مصرف امن نیست، ارزیابی مجدد درمان اقامتی میتواند مطرح شود. سابقه تشنج، توهم، رفتار پرخطر، بیماری جسمی یا چند بار عود متوالی تصمیم را حساستر میکند.
پذیرش دوباره به معنی شکست کامل نیست. گاهی سطح حمایت قبلی برای شرایط فعلی کافی نبوده و برنامه باید تغییر کند. ارزیابی مشخص میکند افزایش جلسات، پیگیری پزشکی، مداخله خانوادگی یا اقامت دوباره کدام گزینه مناسبتر است.
برای بررسی شرایط میتوانید با مدیریت نور زندگی به شماره ۰۹۱۲۳۴۹۹۸۶۰ یا واحد پذیرش به شماره ۰۲۱-۷۷۴۵۸۴۴۷ تماس بگیرید.
پرسشهای متداول درباره پیشگیری از عود اعتیاد
آیا وسوسه مصرف به معنی شکست درمان است؟
خیر. وسوسه میتواند در مسیر بهبودی ظاهر شود. مهم این است که فرد آن را پنهان نکند و از برنامه مقابلهای و شبکه حمایت استفاده کند.
آیا یک بار مصرف به معنی عود کامل است؟
همیشه نه؛ یک بار مصرف ممکن است لغزش باشد. با این حال باید جدی گرفته شود و همان روز با درمانگر یا مرکز تماس گرفته شود تا از ادامه مصرف جلوگیری شود.
خطر مصرف پس از دوره ترک چیست؟
پس از مدتی پرهیز، تحمل بدن ممکن است کاهش پیدا کند. مصرف مقدار قبلی، بهویژه همراه با الکل، مواد افیونی یا داروهای آرامبخش، میتواند خطر مسمومیت را افزایش دهد.
خانواده چگونه بدون کنترلگری کمک کند؟
با گفتوگوی مستقیم، مرزبندی روشن، حمایت از حضور در جلسات و توجه به نشانههای رفتاری. بازجویی، تحقیر و تهدیدهای غیرقابل اجرا معمولاً مفید نیستند.
برنامه پیشگیری از عود چه زمانی باید نوشته شود؟
بهتر است پیش از ترخیص آماده شود و پس از بازگشت فرد به خانه بازبینی شود. تغییر شغل، محل زندگی، روابط یا وضعیت روانی ممکن است نیاز به اصلاح برنامه ایجاد کند.
آیا روانپزشک در پیشگیری از عود نقش دارد؟
اگر فرد با افسردگی، اضطراب، بیخوابی، اختلال خلق یا نشانههای روانپریشی روبهرو باشد، ارزیابی روانپزشکی میتواند بخش مهمی از برنامه باشد. مصرف یا قطع دارو باید طبق نظر متخصص انجام شود.
اگر فرد لغزش را پنهان کند خانواده چه کند؟
خانواده باید درباره رفتارهای قابل مشاهده صحبت کند و از اتهامزنی پرهیز کند. اگر نشانههای خطر وجود دارد، برای دریافت راهنمایی تخصصی تماس بگیرد و در وضعیت اورژانسی با ۱۱۵ ارتباط برقرار کند.
آیا عود قابل پیشگیری قطعی است؟
هیچ برنامهای نمیتواند تضمین کند که عود هرگز رخ نمیدهد. هدف پیشگیری از عود، کاهش خطر، شناسایی زودهنگام نشانهها و واکنش سریع و مسئولانه است.
دریافت مشاوره و هماهنگی برنامه پیشگیری از عود
اگر فرد پس از ترخیص با وسوسه، بیخوابی، افت خلق، قطع جلسات یا ارتباط دوباره با محیط مصرف روبهرو شده است، بهتر است منتظر شدیدشدن مشکل نمانید. شرح وضعیت، ماده مصرفی، سابقه درمان، داروهای فعلی و نشانههای جدید را آماده کنید تا راهنمایی اولیه دقیقتر باشد.
ارتباط مستقیم با مدیریت و هماهنگی پذیرش
آقای قاسم قاسمزاده
۰۹۱۲۳۴۹۹۸۶۰
دفتر مرکزی و کارشناسان پاسخگو
۰۲۱-۷۷۱۸۱۶۷۲
۰۲۱-۷۷۱۸۱۶۷۳
۰۲۱-۷۷۱۸۱۶۷۴
واحد پذیرش و پاسخگویی به مراجعان
۰۲۱-۷۷۴۵۸۴۴۷
۰۲۱-۷۷۴۵۸۴۴۸
آدرس دفتر
تهران، خیابان سراج، بین سیمتری اول و سیمتری دوم، خیابان بقایی، کوچه مجاهد ۲، پلاک ۱۳
ایمیل: info@noorzendegi.ir
وبسایت: Noorzendegi.ir
جمعبندی
پیشگیری از عود بعد از ترک اعتیاد با یک توصیه کلی یا کنترل دائمی خانواده انجام نمیشود. فرد باید محرکهای خود را بشناسد، نشانههای هشدار را ثبت کند، برنامه تماس و اقدام فوری داشته باشد و درمان مشکلات روانی و خانوادگی را ادامه دهد.
اگر لغزش رخ داد، پنهانکاری و تحقیر میتواند شرایط را سختتر کند. بررسی ایمنی، تماس سریع با تیم درمان و بازبینی برنامه، واکنش مسئولانهتری است. برای هماهنگی مشاوره و بررسی برنامه پیشگیری از عود در نور زندگی میتوانید با شماره ۰۹۱۲۳۴۹۹۸۶۰ تماس بگیرید.
